Tại sao phim siêu anh hùng khó đoạt Oscar?
WARNER BROS
Một người quét dọn câm làm ca đêm tìm thấy tình yêu với thủy quái - câu chuyện thần tiên thời hiện đại của đạo diễn Guillermo del Toro có tựa đề "The Shape of Water" là một phim lý tưởng để giành chiến thắng ở giải Oscar hạng mục phim hay nhất - hình ảnh ấn tượng, diễn xuất xuất sắc cộng với một thông điệp nghiêm túc về 'cái khác' trong xã hội phương Tây.
Ít được đề cử
Bộ phim là một cơn bão hoàn hảo đánh vào các điều kiện của giải Oscar và đánh bại các câu chuyện phim khác, gồm câu chuyện về một người phụ nữ đấu tranh cho công lý cho đứa con gái bị sát hại của bà, hai câu chuyện về sự cô lập của nước Anh trong Thế chiến thứ Hai, và một câu chuyện đầy tinh tế về tình yêu chớm nở của hai người đồng tính nam.
Tất cả những phim này (Three Billboards Outside Ebbing, Missouri, Darkest Hour, Dunkirk, Call Me By Your Name) đều được cho là xứng đáng nhận đề cử.
Vậy còn chuyện phim kể lại cuộc bạo loạn sắc tộc hồi năm 1967 ở một thành phố lớn của Mỹ (Detroit), hay câu chuyện về những người phụ nữ bị một viên đại úy bị thương trong cuộc Nội chiến của Mỹ quyến rũ (The Beguiled) hay thậm chí câu chuyện về một nàng công chúa ở Rừng Amazon rời bỏ sự bình an trên hòn đảo của mình để đi cứu thế giới (Wonder Woman) thì sao?
Tại sao tất cả những bộ phim này đều không thể để lại dấu ấn ở giải Oscar?
WARNER BROS
'Wonder Woman' là phim có doanh thu cao thứ 10 trong năm 2017.
Cũng giống như những phim hành động - phiêu lưu siêu anh hùng với ngân sách khủng hồi năm 2016, trong số đó có Star Wars: The Last Jedi, Beauty and the Beast và Jumanji, 'Wonder Woman' không hề tạo được dấu ấn gì trong các hạng mục diễn xuất, đạo diễn và kịch bản ở giải Oscar.
Ý nghĩa của hình tượng sư tử trong nghệ thuật
Ý nghĩa của hình tượng sư tử trong nghệ thuật
Phim Dunkirk của đạo diễn Christopher Nolan, vốn nằm trong số 20 phim có doanh thu phòng vé cao nhất trong năm 2017, là tác phẩm duy nhất nhận được đề cử.
Bộ phim phiêu lưu - hành động cuối cùng đã thật sự giành chiến thắng của Viện Hàn lâm Điện ảnh Hoa Kỳ là phim về con tàu không thể chìm Titanic, còn bộ ba phim The Dark Knight vốn được giới phê bình ca ngợi chỉ được một đề cử cho diễn xuất, đó là nam diễn viên phụ xuất sắc nhất cho Heath Ledger vào năm 2009 (Ledger cuối cùng cũng đoạt giải sau khi ông đã qua đời).
Các đề cử dành cho phim khoa học viễn tưởng và phim tưởng tượng bay bổng cũng hiếm như thế, ngoại trừ tập thứ nhất của Star Wars vào năm 1977, và phim The Return of the King của Peter Jackson vào năm 2004 vốn nhận được 11 tượng vàng Oscar, tám trong số đó thuộc các hạng mục kỹ thuật.
Chỉ dành cho phim nghiêm túc?
"Những giải thưởng này có ý nghĩa gì?" Andy Serkis, nam diễn viên người Anh đóng trong loạt phim Lord of the Rings và mới nhất là phim Black Panther, đặt vấn đề.
"Đó là những giải thưởng danh giá dành cho những bộ phim nghiêm túc. Nhưng trong những phim bom tấn, diễn xuất đòi hỏi rất nhiều kỹ năng. Anh cần phải là vận động viên, diễn viên hài, phải khéo léo, có đầu óc kỹ thuật và phải thể hiện sống động một nhân vật mà chỉ có thể tin được trong thế giới tưởng tượng. Đó không phải là dạng diễn ngồi trong xó bếp suốt ngày than thở về cuộc sống".
MARVEL STUDIOS
"Mới đây, những phim mà tôi có tham gia, bao gồm War of the Planet of the Apes và Star Wars: The Last Jedi, đều là những phim có đề tài liên quan đến xã hội, về trạng thái của nhân loại. Chúng là những câu chuyện thần thoại thời hiện đại."
Có lẽ một câu trả lời là những hãng phim như Marvel chỉ đơn giản là không cần phải cạnh tranh cho giải Oscar để tăng sức hút cho các tác phẩm của họ.
"Giải thưởng chỉ là lớp kem trên chiếc bánh. Chúng tôi làm ra chiếc bánh," Victoria Alonso, nhà sản xuất điều hành của phim Black Panther, chỉ ra.
Và bất chấp sự đa dạng mang tính đột phá của Black Panther, các diễn viên và đạo diễn của phim, Ryan Coogler, không thể hy vọng có bất cứ sự thay đổi nào trong năm 2019, theo nhận định của Kaleem Aftab, một nhà phê bình phim của báo The Independent và nhà làm chương trình cho Liên hoan phim East End.
Thiếu sự đa dạng
"Giải Oscar thật sự tạo thêm sức hút của phim đối với công chúng nhưng những phim như Black Panther lại không cần nó. Viện Hàn Lâm điện ảnh đủ khôn ngoan để tôn vinh những gì có thể đem lại nhiều việc làm."
Phim hài cũng hết sức hiếm hoi có mặt trong danh sách đề cử phim hay nhất, mặc dù phim Annie Hall đã giành chiến thắng ở hạng mục này vào năm 1977.
Phim Three Billboards đương nhiên là có những phân cảnh hài hước một cách cay đắng - và đã có nhiều ý kiến về việc khôi hài đó có phù hợp hay không mặc dù vai diễn viên sỹ quan cảnh sát phân biệt chủng tộc của Sam Rockwell vẫn giành được giải nam diễn viên xuất sắc nhất.
Đề cử cho phim kinh dị, ngoại trừ đề cử cho phim The Exorcist vào năm 1973, lại càng hiếm hoi hơn.
UNIVERSAL PICTURES
Nhưng trong năm 2017, một phim hài kinh dị có tựa đề là Get Out đã nhận được bốn đề cử, và đạo diễn của phim, Jordan Peele, đã giành được giải kịch bản gốc xuất sắc nhất.
Tuy nhiên, Kaleem Aftab tin rằng việc thúc đẩy sự đa dạng đã làm tăng cơ hội cho Get Out.
"Gần đây giải Oscar đã trở nên quan tâm hơn đến việc thiếu sự đa dạng và đã cố gắng giải quyết vấn đề này. Get Out là một bộ phim khác thường vì trên nhiều khía cạnh nó thật sự giống với phim Guess Who's Coming to Dinner?, vốn được đề cử cho phim hay nhất."
"Do đó, trong khi một phim hài kinh dị được đề cử là một điều rất không bình thường, lập luận này không đúng lắm đối với các phim về sắc tộc vượt quá tầm vóc của nó. Giải Oscar thật sự thích những câu chuyện thành công và hoàn toàn có thể nhìn nhận rằng Get Out là bộ phim thành công nhất trong năm - nếu tiêu chí là doanh thu phòng vé kiếm được cao gấp nhiều lần chi phí sản xuất."
Kết nối với khán giả
Chiến thắng mang tính đột phá dành cho phim hay nhất của Moonlight hồi năm 2017 với chủ đề kép về sắc tộc và tình dục có lẽ đã dọn đường cho những đề cử của năm nay bao gồm Mudbound và Call Me By Your Name.
Nhưng theo Tim và Trevor White thuộc hãng Star Thrower Entertainment và là những nhà điều hành sản xuất của phim The Post, một ứng viên cho hạng mục phim xuất sắc nhất trong năm 2018, thì việc kết nối với khán giả cũng rất quan trọng.
CINETIC MEDIA
"Chiến dịch #Metoo (Tôi cũng thế) xảy ra vào khoảng thời gian ra mắt bộ phim và câu chuyện của chúng tôi phần lớn là kể về một người phụ nữ cất lên tiếng nói của mình," Tim White thuộc ê-kíp làm phim nói.
Trong phim, diễn viên Meryl Streep vào vai nhà báo thiếu kinh nghiệm của nhật báo The Washington Post tấn công vào chính quyền của Tổng thống Richard Nixon.
"Tôi không muốn nói là chúng tôi đã may mắn khi có Tổng thống Donald Trump, nhưng bộ phim phản ánh những gì đã xảy ra trong giới báo chí và trên khắp thế giới vào thời điểm đó."
"Tôi thề rằng không thể nói phim The Post có thể có sự tham gia của những ngôi sao như Steven Spielberg, Meryl Streep và Tom Hanks nếu như Trump không được bầu làm tổng thống," Trevor White nói thêm.
Thiếu sự kết nối với khán giả là lý do khiến Melissa Silverstein, nhà sáng lập của trang web 'Nữ giới và Hollywood', cho rằng phim Detroit, một bộ phim của người từng đoạt giải Oscar Kathryn Bigelow ra mắt từ tháng Tám năm 2017, không được Viện Hàn lâm Điện ảnh ngó ngàng tới.
Sự xét nét của công chúng
"Tôi cho rằng Detroit là một phim rất hay, nhưng tôi không nghĩ nó được công chúng đón nhận," bà nói.
ANNAPURNA PICTURES
Bigelow cũng bị phê bình về cách xử lý cuộc khai phá của bà về các cuộc bạo loạn sắc tộc hồi năm 1967, và Detroit đã thất bại ở phòng vé.
Một phim khác cũng được tung hô nhiều của đạo diễn Sofia Coppola có tựa đề The Beguiled (vốn giành được giải ở Cannes) là chủ đề tranh cãi khi đạo diễn không cho một nhân vật da đen nào xuất hiện trong phim trong khi đó là một phần của cuốn tiểu thuyết gốc.
Năm trước nữa, tác phẩm The Birth of a Nation của Nate Parker đã được một hãng phim mua lại và được ca ngợi như là một niềm hy vọng lớn ở giải Oscar cho đến khi mọi việc vỡ lỡ rằng trước đó Parker từng được tha bổng trong một vụ án hiếp dâm hồi năm 1999, và người phụ nữ cáo buộc ông đã tự tử vào năm 2012.
Sự xét nét của công chúng đã ảnh hưởng đến doanh thu phòng vé của các bộ phim và hy vọng của chúng tại các giải thưởng điện ảnh.
Nam diễn viên xuất sắc nhất 2017, Casey Affleck, có cơ hội nào để chiến thắng sau khi bị kiện vì tội quấy rối tình dục hồi năm 2010?
"Những tranh cãi giết chết các bộ phim nhất là khi phim đó không nắm bắt được tinh thần của thời đại," Kaleem Aftab nói.
"Các phim Birth và Detroit vốn thất bại ở phòng vé cũng không có cơ hội. Thất bại về mặt doanh thu cũng giết chết các bộ phim như những tranh cãi về chúng. Rốt cuộc tất cả là ở màn trình diễn của phim. Hãy nhìn vào Three Billboards, phim đã giành được hai giải Oscar sẽ rõ."
Bản tiếng Anh đã đăng trên BBC Culture.