Monday, December 5, 2011

'Ðêm Nhạc Nguyễn Ðình Toàn'

'Ðêm Nhạc Thính Phòng Nguyễn Ðình Toàn'
Sunday, December 04, 2011 8:29:02 PM
Bookmark and Share



Có một đêm nhạc như thế

Ngọc Lan/Người Việt

WESTMINSTER (NV) - Có một đêm nhạc, mà nhân vật chính - tác giả những ca khúc - không có được cho mình một chỗ ngồi.

Nhạc sĩ Nguyễn Ðình Toàn tâm sự với khán giả, “Sau năm 1975, chúng ta không mất hết, bởi chúng ta còn có nhau.” Bên cạnh là phu nhân ông. (Hình: Ngọc Lan/Người Việt)
Có một đêm nhạc, mà các ca sĩ phải đứng chen nhau trong hậu trường, vì không còn một chiếc ghế trống.
Có một đêm nhạc, mà ban tổ chức phải “năn nỉ” khán giả đừng vào nữa, vì hội trường quá đông người.
Có một đêm nhạc, mà khán giả bất chấp việc đang khoác trên mình những bộ quần áo rất đẹp, sẵn sàng ngồi bệt dưới sàn nhà, hay bất chấp cái lạnh cắt da của mùa Ðông, sẵn sàng đứng bên ngoài trời, để nghe cho được những bản nhạc, dòng nhạc mà mình yêu thích.
Và đặc biệt.
Có một đêm nhạc mà ban tổ chức bị cuốn hút vào không khí đậm chất nghệ thuật mà quên đi mục đích của chương trình là kêu gọi khán giả đóng góp ít nhiều cho Viện Việt Học để họ có thể tiếp tục tổ chức được những chương trình như thế.
Ðó chính là “Ðêm Nhạc Thính Phòng Nguyễn Ðình Toàn,” do Viện Việt Học tổ chức vào tối Thứ Bảy tại hội trường nhật báo Người Việt, Westminster.
***
Ðã bao lần làm công việc của người phóng viên, tường trình về những đêm nhạc, những buổi sinh hoạt văn học nghệ thuật tại hội trường nhật báo Người Việt, tôi chưa từng chứng kiến một đêm nhạc có số lượng người đến đông như vậy.

Cả nhạc sĩ Nguyễn Ðình Toàn lẫn tất cả thành viên ban tổ chức của đêm nhạc đều phải đứng suốt chương trình vì không đủ ghế. (Hình:Ngọc Lan/Người Việt)
Chương trình bắt đầu lúc 7 giờ 30. Nhưng từ lúc 6 giờ 15, một nửa hội trường đã có khán giả ngồi. Một giờ sau, 300 ghế ngồi không còn một chỗ dư. Mọi khoảng trống đều được tận dụng tối đa. Không có ghế thì đành phải đứng. Ðứng nghẹt hai bên tường. Ðứng dày ngay cửa ra vô. Ðến lúc không còn chỗ đứng, thì ngồi. Ngồi bệt xuống đất, ngay giữa lối đi lên sân khấu, chỉ chừa chỗ cho những người quay phim có nơi đặt chân máy, nhúc nhích vài bước tới lui. Ngồi luôn ra ngoài sảnh tiếp khách của nhật báo Người Việt. Vẫn không đủ. Thì đứng luôn bên ngoài cửa, mặc cho sương đêm và hơi lạnh tràn qua mũi, thốc vào tận phổi.
Chúng tôi hỏi nhau: “Ôi, sao lại đông quá như thế! Có ca sĩ chuyên nghiệp nào không? Có ngôi sao nào đến không?”
Tất cả đều “không.”
Quanh chúng tôi là những gương mặt “ca sĩ” rất lạ, rất mới. Mấy ai đã từng nghe qua Thanh Vân, Vương Lan, Mai Dung, Hàn Phúc, Thanh Thúy, Anh Dũng, Bích Huyền? Mấy ai còn nhớ Tạ Chương, Mộng Thủy, Khắc Hiền, Khang Huy, Ái Phương, Quang Thái?
Nhưng, có lẽ tôi, cũng như những ai có mặt trong “Ðêm Nhạc Thính Phòng Nguyễn Ðình Toàn” đến tận phút cuối, hiểu vì sao khán giả lại đông, vì sao khán giả không về.
Bởi vì dòng nhạc Nguyễn Ðình Toàn đủ sức kéo chân người đến thì dòng nhạc này và “không gian lạ lùng, đặc biệt” của đêm diễn và những giọng hát mới đó, cũng đủ sức níu chân người ở lại.
***
Trước năm 1975, người ta chỉ biết đến Nguyễn Ðình Toàn qua hai ca khúc nổi tiếng do ông viết lời và nhạc sĩ Vũ Thành An phổ nhạc là “Tình Khúc Thứ Nhất” và “Em Ðến Thăm Anh Ðêm 30.” Sau đó, người ta biết đến Nguyễn Ðình Toàn qua chương trình “Nhạc Chủ Ðề Nguyễn Ðình Toàn” do chính ông chọn bài hát, viết và đọc lời giới thiệu.
Ðến năm 1978, khi ca khúc “Sài Gòn Niềm Nhớ Không Tên” (còn có tên “Nước Mắt cho Sài Gòn”) được phổ biến, người ta mới thực sự biết đến Nguyễn Ðình Toàn như một nhạc sĩ, trong khi ông đã là nhạc sĩ của hơn 100 ca khúc, với hai chủ đề chính là quê hương và tình tự dân tộc.
Như anh Bùi Ðường, một trong hai người điều khiển chương trình của đêm nhạc, nói: “Những bài hát được giới thiệu trong đêm nay là những ca khúc của Nguyễn Ðình Toàn, mà qua những ca khúc này, chúng ta thấy được nỗi khổ đau của một giai đoạn lịch sử cực kỳ tang thương và đổ nát của một thành phố đang bị xóa tên.”
“Bàng bạc trong dòng nhạc Nguyễn Ðình Toàn là nỗi lo và nỗi nhớ. Nhớ một thời đã qua. Nhớ những người đã khuất. Nhớ những người tình, những bạn bè đã bỏ đi xa. Nhớ chính mình. Và ông lo. Lo cho một ngày soi gương không nhận ra mình. Lo người phải đạp lên mặt người. Lo mất một con đường. Lo mất cả quê hương...”

Cả nhạc sĩ Nguyễn Ðình Toàn lẫn tất cả thành viên ban tổ chức của đêm nhạc đều phải đứng suốt chương trình vì không đủ ghế. (Hình:Ngọc Lan/Người Việt)
Lời dẫn dắt trầm ấm, da diết của hai MC Bùi Ðường và Mai Dung, ngay từ phút đầu, đã tạo được không gian cho đêm nhạc.
Nhạc Nguyễn Ðình Toàn không thuộc dòng nhạc dễ nghe, dễ cảm ngay từ phút đầu. Nhưng cái bàng bạc, bảng lảng, như mênh mang, như buông lơi, lại như sâu xoáy lòng người qua cung điệu, qua ca từ trong các bài hát của ông lại từ từ khiến người ta mê, người ta say, và không muốn dứt ra.
Có lẽ chính từ những điều này mà chị chị Diệu Trang, một khán giả ở Huntington Beach, cứ say sưa đứng tựa cửa hội trường mà nghe nhạc Nguyễn Ðình Toàn.
Chị cho biết, “Rất mê nhạc Nguyễn Ðình Toàn, mê vừa lời nhạc, dòng nhạc, cả những lời giới thiệu của Nguyễn Ðình Toàn, nên tôi đến đây.” Và “vì mê” nên “dù khi đến thì đã hết chỗ ngồi từ lâu rồi” nhưng chị vẫn không nản chí bỏ về, mà cứ đứng nơi cửa để nghe.
Mà không chỉ có vậy, những bài hát của Nguyễn Ðình Toàn còn khiến những khán giả như chị Diệu Trang “nhớ Sài Gòn, nhớ Việt Nam rất nhiều.”
Cũng phải đứng ngoài sân, co ro trong chiếc áo ấm, ông Hân Nguyễn, một khán giả “ở gần Little Saigon” cũng đến bởi vì “thích không khí những đêm nhạc như thế này, thích nhạc Nguyễn Ðình Toàn, thích những gợi nhớ về kỷ niệm Sài Gòn nên tôi mới tới đây.”
***
Tôi lặng lẽ quan sát những khán giả trong đêm.
Có lẽ thật khó mà tìm được những gương mặt dưới 40 tuổi. Hầu hết họ đều là những người “có tuổi.” Họ đĩnh đạc, và lịch sự.
Họ đến với đêm nhạc, trước hết, bởi vì sự yêu thích với người nhạc sĩ từng nổi tiếng qua chương trình “Nhạc Chủ Ðề Nguyễn Ðình Toàn” từ trước 1975. Họ đến với đêm nhạc, như tìm về những kỷ niệm, với Sài Gòn, với tuổi thơ, với một thời đã sống, đã mộng mơ, đã trưởng thành. Họ đến với đêm nhạc, như tìm đến một nơi để gặp gỡ bạn bè ấu thơ, những bạn bè nghệ sĩ, những bạn bè cùng một mối đam mê, những bạn bè cùng một chốn “tha hương.”
Tôi lặng lẽ quan sát những người ca sĩ.
Trên sân khấu, họ khiến khán giả phải chìm đắm trong những hồi tưởng, những ký ức, những cảm xúc qua “Dạ Khúc,” qua “ Trăng Mòn,” qua “Ðường Ðưa Bước Em Ði.” Họ khiến khán giả phải bồi hồi, phải day dứt, phải lưu luyến những nỗi niềm với “Em Ðến Thăm Anh Ðêm 30,” với “Tình Khúc Thứ Nhất,” với “Nếu Mai Này,” với “Nước Mắt Cho Sài Gòn”...
Và, ngay khi vừa bước xuống sân khấu, bước vào trong hậu trường, họ ôm lấy người nhạc sĩ. Thật chặt. Tôi không diễn tả được những khoảnh khắc đó. Một điều gì đó vượt ra khỏi hai tiếng “cám ơn” mà họ, người ca sĩ và người nhạc sĩ, dành cho nhau. Một điều gì đó cao cả và bao dung. Một điều gì đó kính trọng, ngưỡng mộ, và chân thành.

Không còn chỗ ngồi, khán giả sẵn sàng ngồi bệt xuống nền nhà để xem. (Hình: Ngọc Lan/Người Việt)
Tôi chợt nhớ lời nhạc sĩ Nguyễn Ðình Toàn nói với tôi trước giờ bắt đầu, “Tôi muốn gửi đến buổi trình diễn này một 'message.' Sở dĩ chọn lớp ca sĩ trẻ này là muốn gửi tặng thông điệp này đến tuổi trẻ. Cách hát của họ chính là cách họ tiếp nhận cái 'message' đó.”
***
Theo cô Kim Ngân, đại diện ban tổ chức, “Mục đích chính của ‘Ðêm Nhạc Thính Phòng Nguyễn Ðình Toàn’ thứ nhất là để nhìn lại sự nghiệp đóng góp trong lãnh vực âm nhạc của nhạc sĩ Nguyễn Ðình Toàn. Thứ hai là qua đêm nhạc này nhằm kêu gọi sự đóng góp của khán giả để gây quỹ cho các hoạt động sắp tới của Viện Việt Học.”
Mục đích là như thế. Nhưng không khí đêm nhạc đã khiến ban tổ chức quên đi mục đích thứ hai của mình. Ðể chiếc thùng “Donation” vẫn im lặng nằm chỏng chơ nơi góc hội trường. Ðể sau khi khán giả có một đêm nhạc thật hay, thật đặc biệt, ra về, thì ban tổ chức, cùng các thành viên Viện Việt Học phải cùng nhau móc tiền túi ra chi trả cho các khoản chi phí đã bỏ ra cho đêm nhạc với hơn 400 khán giả tham dự.
–––
Liên lạc tác giả: NgocLan@nguoi-viet.com

Labels

Followers